Yeminli Tercüman Nasıl Olunur? Şartlar, Başvuru ve Yemin Zaptı
Türkiye'de noter yeminli tercüman olmak için tek bir merkezî yeminli tercümanlık sınavı veya herkese uygulanan tek bir ulusal başvuru sistemi bulunmaz. Noter, başvuran kişinin ilgili dili doğru bildiğine diploma, diğer belgeler veya başka yöntemlerle kanaat getirirse yemin işlemi yapılabilir ve bu işlem tutanağa bağlanır.
Yeminli Tercüman Nedir?
Günlük kullanımda “yeminli tercüman”, belirli bir dil veya dillerde tercüme yapabilmek üzere ilgili noterlik nezdinde yemin işlemi tamamlanmış tercümanı ifade eder.
Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin çevirme işlemlerine ilişkin düzenlemesine göre noter, çeviriyi yapan kişinin ilgili dili veya yazıyı doğru bildiğine kanaat getirmeli ve yapılan yemin bir tutanakla belgelenmelidir.
Yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme aynı şey değildir. Bir belgenin ayrıca noter tasdiki gerektirip gerektirmediğini belgeyi kabul edecek kurum belirler.
Noter Yeminli Tercüman Nasıl Olunur?
Dil Yeterliliğinizi Belgeleyin
Diploma, dil eğitimi belgesi, sınav sonucu veya ilgili dili bildiğinizi destekleyen diğer belgeleri hazırlayın.
Noterliğe Başvurun
Yeminli tercüman olarak çalışmak istediğiniz noterliğin güncel belge ve kabul şartlarını öğrenin.
Noterin Değerlendirmesi
Noter, sunduğunuz belgeler veya diğer değerlendirme yöntemleriyle ilgili dili doğru bildiğinize kanaat getirmelidir.
Yemin ve Tutanak
Uygun görülmeniz hâlinde yemin işlemi yapılır ve bilgileriniz yemin tutanağına kaydedilir.
Yeminli Tercüman Olma Şartları Nelerdir?
Noter yeminli tercümanlık bakımından internette sıkça görülen “herkes için aynı diploma, sınav puanı ve evrak listesi” yaklaşımı doğru değildir. Mevzuatın temel ölçütü, noterin kişinin ilgili dili doğru bildiğine tereddütsüz biçimde kanaat getirmesidir.
- İlgili yabancı dili çeviri yapabilecek düzeyde bilmek
- Dil yeterliliğini destekleyen belge veya belgeleri sunabilmek
- Başvurulan noterliğin istediği kimlik ve diğer belgeleri hazırlamak
- Noterin yeterliliğe kanaat getirmesi
- Noter huzurunda yemin işleminin tamamlanması
- Yeminin noterlikte tutanağa bağlanması
Yeminli Tercüman Olmak İçin Lisans Mezunu Olmak Zorunlu mu?
Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin ilgili hükmünde herkes için “asgari lisans mezuniyeti” şeklinde genel bir zorunluluk yer almaz.
Yönetmelik, noterin tercümanın ilgili dili bildiğine diplomasını, diğer belgelerini görerek veya başka yollarla kesin biçimde kanaat getirmesini esas alır. Bununla birlikte noterliklerin uygulamada isteyebileceği belgeler farklılık gösterebilir.
Bu nedenle başvuru yapmadan önce doğrudan başvuracağınız noterlikten güncel belge listesini istemeniz en doğru yöntemdir.
Yemin Zaptı Nedir?
Yemin Tutanağı Ne İşe Yarar?
Yemin işleminin noterlikte yazılı olarak kayda geçirilmesine uygulamada yemin zaptı veya yemin tutanağı denir.
Yönetmelik; tutanakta tercümanın kimlik, adres, öğrenim, bildiği dil veya diller ve noterin dil bilgisine nasıl kanaat getirdiği gibi bilgilerin yer almasını öngörür.
Yemin Her Noterde Otomatik Geçerli mi?
Noterlik Kanunu Yönetmeliği'ne göre noter, kendi noterliğinde yemin tutanağı bulunmayan bir kişiye çevirme yaptıramaz.
Bu nedenle Türkiye genelinde bütün noterliklerde otomatik çalışan tek bir yeminli tercüman sicili varmış gibi düşünülmemelidir.
Yeminli Tercüman Olmak İçin YDS veya TOEFL Zorunlu mu?
YDS, TOEFL veya başka bir dil yeterlilik belgesi noterin dil yeterliliğini değerlendirmesine yardımcı olabilir. Ancak Noterlik Kanunu Yönetmeliği bütün başvuranların mutlaka belirli bir sınavdan belirli bir puan almasını şart koşan tek bir ulusal sınav sistemi kurmaz.
Mütercim-tercümanlık, yabancı dil, dil-edebiyat veya ilgili bir alandaki diploma; sertifika veya başka yeterlilik belgeleri de değerlendirmede kullanılabilir. Son değerlendirme başvurulan noterliktedir.
İngilizce veya Almanca Yeminli Tercüman Nasıl Olunur?
İngilizce, Almanca veya başka bir dil için ayrı bir temel sistem bulunmaz. Esas olan, yemin işleminin yapılacağı dil bakımından yeterliliğin değerlendirilmesi ve tutanakta kişinin hangi dili veya dilleri bildiğinin belirtilmesidir.
İngilizce Yeminli Tercüman
İngilizce dil yeterliliğinizi destekleyen belgelerle noterliğe başvurabilir ve noterliğin güncel kabul şartlarını öğrenebilirsiniz.
Almanca Yeminli Tercüman
Almanca için de temel süreç aynıdır. Noterin Almanca yeterliliğinize kanaat getirmesi ve yemin işleminin tutanağa bağlanması gerekir.
Birden Fazla Dil
Bir tercümanın yeterliliği değerlendirilerek birden fazla dil yemin tutanağında yer alabilir; her dil bakımından yeterlilik ayrıca önem taşır.
Adli Yeminli Tercüman Nasıl Olunur?
Noter yeminli tercümanlığı ile adli makamların tercüman listelerine kayıt süreci aynı şey değildir. Adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları, ilgili yıl için tercüman listesi oluşturmak üzere ilan yayımlayabilir.
Güncel komisyon ilanlarında başvuru şartları arasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, fiil ehliyetine sahip olmak, 18 yaşını tamamlamış olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve ilgili komisyonun bulunduğu il çevresinde oturmak veya meslekî faaliyet yürütmek gibi şartlar bulunabilmektedir.
Başvuru takvimi sabit değildir. Bu nedenle “her yıl mutlaka Eylül-Ekim ayında başvuru yapılır” şeklinde hareket etmek yerine bağlı bulunduğunuz Adalet Komisyonunun güncel ilanını takip edin.
Noter Yeminli Tercüman ile Adli Tercüman Arasındaki Fark
| Konu | Noter Yeminli Tercüman | Adli Tercüman |
|---|---|---|
| Başvuru | İlgili noterlik | İlgili Adalet Komisyonunun ilanına göre |
| Ana amaç | Noterlik çevirme ve tasdik işlemleri | Adli süreçlerde tercümanlık |
| Merkezî ulusal sınav | Tek bir merkezî yeminli tercümanlık sınavı yoktur | Komisyon ilanı ve ilgili düzenleme esas alınır |
| Başvuru zamanı | Noterliğin kabul ve uygulamasına göre | Komisyonun yıllık ilanında belirtilen tarihlerde |
Yeminli Tercümanlık Başvurusu Nereye Yapılır?
Noter Yeminli Tercümanlık
Başvuru, yemin işleminin yapılması planlanan noterliğe yapılır. Noterlikten önceden güncel belge listesini ve başvuru kabul durumunu öğrenmeniz faydalıdır.
Adli Tercümanlık
Başvuru, ilgili Adalet Komisyonunun yayımladığı yıllık ilana göre ve ilanda belirtilen usul ile yapılır.
Yeminli Tercüman Ne Kadar Kazanır?
Yeminli tercümanlık için herkese uygulanan tek bir sabit maaş rakamı yoktur. Tercüman; bir tercüme bürosunda çalışabilir, serbest çalışabilir veya sözlü ve yazılı projeleri birlikte yürütebilir.
Kazancı etkileyen başlıca unsurlar; dil çifti, uzmanlık alanı, iş hacmi, metin miktarı, sözlü tercümanlık süresi, çalışma biçimi ve projenin gerektirdiği sorumluluktur.
Yeminli Tercümanlık Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yeminli tercüman nasıl olunur?
İlgili dilde yeterliliğinizi destekleyen belgelerle bir noterliğe başvurursunuz. Noter yeterliliğinize kanaat getirirse yemin işlemi yapılır ve yemin tutanağı düzenlenir.
Yeminli tercüman olmak için üniversite mezunu olmak şart mı?
Noterlik Kanunu Yönetmeliği herkes için asgari lisans mezuniyeti şeklinde genel bir şart koymaz. Noter, kişinin dil yeterliliğine diploma, diğer belgeler veya başka yollarla kanaat getirir. Noterliğin uygulamada istediği belgeler ayrıca sorulmalıdır.
Yeminli tercüman olmak için YDS şart mı?
Yönetmelikte herkes için zorunlu tek bir YDS puanı belirlenmez. Dil yeterliliğini gösteren farklı belgeler değerlendirilebilir.
Yemin zaptı nedir?
Tercümanın noter huzurundaki yemin işleminin ve ilgili bilgilerinin yazılı olarak kaydedildiği tutanaktır.
Bir noterde yemin etmek bütün noterlerde geçerli midir?
Noterlik Kanunu Yönetmeliği'ne göre noter, kendi noterliğinde yemin tutanağı bulunmayan kişiye çevirme yaptıramaz. Bu nedenle uygulama noterlik kaydıyla bağlantılıdır.
Almanca veya İngilizce yeminli tercüman olmak için süreç farklı mı?
Temel noterlik süreci aynıdır. Önemli olan, yemin işlemi yapılacak dil veya diller bakımından yeterliliğin değerlendirilmesidir.
Adli tercüman başvuruları ne zaman yapılır?
Sabit bir tarih varsayılmamalıdır. İlgili Adalet Komisyonunun o yıl yayımladığı ilan ve başvuru takvimi takip edilmelidir.
Yeminli Tercüme ile Noter Onaylı Tercüme Arasındaki Farkı İnceleyin
Bu rehber mesleğe giriş sürecini açıklamaktadır. Elinizde tercüme edilmesi gereken bir belge varsa, belgenin yalnızca yeminli tercüme mi yoksa ayrıca noter tasdiki mi gerektirdiğini kullanım yerine göre değerlendirmek gerekir.
